İmplant ve Cerrahi Uygulamalar

20 Yaş Dişi Çekimi

20 yaş dişleri (üçüncü büyük azılar), ağzın en arkasında genellikle ergenlik sonu ile 20’li yaşların başı arasında süren dişlerdir; yer yetersizliği nedeniyle tam sürmeyen dişlere gömülü diş denir. Ağrı, tekrarlayan iltihap, çürük veya komşu dişe zarar gibi bir soruna yol açan 20 yaş dişleri genellikle çekilir; sorun yaratmayan dişlerin rutin olarak çekilmesi önerilmez. Çekim çoğunlukla lokal anestezi altında yapılır; planlama 3D panoramik röntgenle yapılır.

Gömülü 20 yaş dişi nedir?

20 yaş dişleri çoğu kişide ağızda en son süren dişlerdir. Çenede yeterli yer yoksa diş kemik veya diş eti içinde kalabilir, yalnızca bir kısmı sürebilir ya da yatık konumlanabilir. Bu dişlere gömülü veya yarı gömülü diş denir. Gömülü dişlerin hepsi sorun yaratmaz.

Ne zaman çekilmesi gerekir, ne zaman gerekmez?

Çekim genellikle diş bir soruna yol açtığında önerilir:

  • Yarı gömülü dişin çevresinde tekrarlayan diş eti iltihabı (perikoronit)
  • Tedavi edilemeyen çürük veya apse
  • Komşu azı dişinde çürük veya kök hasarı
  • Diş çevresinde kist veya benzeri bir oluşum
  • Ortodontik ya da protetik bir tedavi için gerekli görülmesi

Sorun yaratmayan 20 yaş dişleri

Ağrı ya da başka bir soruna yol açmayan, sağlıklı görünen gömülü dişlerin önleyici amaçla rutin olarak çekilmesi, İngiltere ulusal sağlık kılavuzu (NICE) gibi kaynaklarda önerilmez. Bu dişler düzenli muayene ve gerektiğinde röntgenle takip edilebilir. Karar, muayene ve görüntüleme sonrasında kişiye özel verilir.

Çekim nasıl planlanır ve yapılır?

Dişin konumu ve köklerin alt çenedeki sinir kanalıyla ilişkisi, polikliniğimizdeki 3D panoramik röntgenle değerlendirilir.

Çekim çoğunlukla lokal anestezi altında yapılır. Tam sürmüş bir 20 yaş dişi diğer dişler gibi çekilebilir. Gömülü dişlerde diş eti açılır, gerekirse çevredeki kemiğin bir kısmı kaldırılır ve diş parçalara ayrılarak çıkarılır; ardından dikiş atılır. Çekimin süresi dişin konumuna göre değişir.

Olası riskler ve yan etkiler

Çekimden sonra ağrı, şişlik, morarma, ağız açmada kısıtlılık ve hafif kanama sık görülür. Ağrı ve şişlik genellikle 1–2 gün sonra azalmaya başlar; tam iyileşme iki haftaya kadar sürebilir. Daha seyrek görülen riskler:

  • Kuru soket: Kan pıhtısının oluşmaması veya yerinden çıkmasıyla birkaç gün sonra artan ağrı
  • Enfeksiyon
  • Dil, dudak veya çenede uyuşma ya da karıncalanma: Genellikle düzelir, ancak haftalar veya aylar sürebilir; nadiren kalıcı olabilir
  • Üst çenede sinüs ile ağız arasında bağlantı oluşması
  • Komşu dişte veya dolgusunda hasar

Alternatifler

  • Takip: Sorun yaratmayan dişler düzenli muayene ve gerektiğinde röntgenle izlenebilir.
  • Perikoronitte bölgenin temizlenmesi ve gerekirse ilaç tedavisi: Belirtileri hafifletebilir, ancak iltihap tekrarlayabilir.
  • Koronektomi: Kökleri sinire çok yakın bazı dişlerde yalnızca dişin taç kısmı alınıp kökler yerinde bırakılabilir; uygunluğu görüntülemeyle değerlendirilir.

Çekim sonrası bakım

  • Kanama olursa temiz bir gazlı bezle bölgeye en az 10 dakika bastırın.
  • İlk gün ağzınızı kuvvetlice çalkalamayın; sonraki günlerde ılık tuzlu su ile nazikçe çalkalayabilirsiniz.
  • İlk günlerde sigara ve alkol kullanmayın; sert ve çıtır yiyecekler yerine yumuşak besinler tercih edin.
  • İlk gün yanağın dışından aralıklı soğuk uygulama yapın; hekiminizin önerdiği ağrı kesicileri kullanın.
  • Diğer dişlerinizi fırçalamaya devam edin, çekim bölgesine dikkat edin.
  • Durmayan kanama, birkaç gün sonra artan ağrı, ateş veya artan şişlik olursa bizi arayın.

Tedavi adım adım

  1. Muayene ve röntgen

    Dişin konumu, çevresi ve köklerin sinir kanalına yakınlığı 3D panoramik röntgenle değerlendirilir.

  2. Karar ve bilgilendirme

    Çekimin gerekip gerekmediği, riskler ve alternatifler anlatılır; karar birlikte verilir.

  3. Çekim

    Lokal anestezi altında diş çıkarılır, gerekirse dikiş atılır.

  4. İyileşme ve kontrol

    Bakım önerileri verilir; gerekirse dikiş alımı ve kontrol randevusu planlanır.

Sık sorulan sorular

Her 20 yaş dişinin çekilmesi gerekir mi?

Hayır. Ağrı, iltihap, çürük veya komşu dişe zarar gibi bir soruna yol açmayan 20 yaş dişleri çekilmeden takip edilebilir. Karar muayene ve görüntüleme sonrasında verilir.

Çekim sırasında ağrı hisseder miyim?

Lokal anestezi sayesinde işlem sırasında genellikle ağrı hissedilmez, ancak basınç hissedilebilir. Anestezi geçtikten sonra birkaç gün ağrı ve şişlik olması beklenen bir durumdur; hekiminiz bunun için ağrı kesici önerir.

Çekimden sonra ne zaman işe veya okula dönebilirim?

Birçok kişi ertesi gün ya da birkaç gün içinde günlük işlerine döner. Çekim zor geçtiyse 1–3 gün dinlenmek gerekebilir; ağır fiziksel aktiviteye birkaç gün ara verilmesi önerilir.

Kuru soket nedir, nasıl anlaşılır?

Kuru soket, çekim boşluğundaki kan pıhtısının oluşmaması veya erken dağılmasıdır; genellikle çekimden birkaç gün sonra artan ağrıyla kendini gösterir. Ağızda kötü tat veya koku da olabilir. Böyle bir durumda bizi arayın; sigara kullanımı bu riski artırır.

Neden 3D panoramik röntgen çekiliyor?

3D panoramik röntgen, dişin konumunu ve köklerin alt çene siniri ya da sinüsle ilişkisini gösterir; çekimin nasıl planlanacağı buna göre belirlenir.

Her tedavide sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Tedavi öncesinde hekiminizden ayrıntılı bilgi almanızı öneririz.

Randevunuzu birlikte planlayalım

Randevu için bizi arayın; size uygun zamanı birlikte belirleyelim.